terug naar het overzicht

DOSSIER Wijkverpleging trending topic

20 april 2015

Het beeld van de wijkverpleegkundige die wekelijks de huisarts sprak, die op straat werd aangesproken, die de buurt goed kende en zichtbaar was voor andere professionals was verdwenen. Maar dat beeld komt weer terug! Waarom? Onder meer omdat het aantal kwetsbare ouderen groeit en de zorgvraag van cliënten verandert. En de oudere van nu en straks blijft zolang mogelijk thuis wonen. Dat kan, maar alleen als we welzijn en zorg voor de oudere in de buurt organiseren, dus als we wijkgericht werken. Wij zien de wijkverpleegkundige als spin in het web en als verbindende schakel tussen zorg, wonen en welzijn. Landelijk en lokaal staat wijkverpleging volop in de belangstelling. Na de transitie zijn de budgetten gekrompen. Er is behoefte aan verdere professionalisering. V&VN ontwikkelt standaarden en richtlijnen.

Samen met onze partners zoeken we hoe we het wijkgericht werken en de rol van de wijkverpleegkundige het beste vorm kunnen geven, zodat de kwetsbare burger de zorg en aandacht krijgt die hij verdient.

In september kwam Vierstroom ZorgThuis, onderdeel van Fundis, in het nieuws omdat in Zoetermeer tijdelijk een clientenstop was afgekondigd. Aangezien een cliëntenstop zeer ongebruikelijk is in de zorg, kreeg deze keus veel media-aandacht. In de media werd ingezoomd op de bekostiging van deze extra uren, want de budgetafspraken zijn niet toereikend voor het aantal clienten dat bij Vierstroom Zorg Thuis in zorg is. Er verscheen een artikel in dagblad Trouw over deze problematiek die landelijk speelt. Ook heeft Vierstroom Zorg Thuis meegewerkt aan een item bij actualiteitenrubriek Een Vandaag op NPO 1. De clientenstop is na gesprekken met de betrokken zorgverzekeraar geleidelijk aan weer opgeheven.

Segment 1 en 2 wijkverpleegkundigen

Binnen het domein wijkverpleging kan je onderscheid maken tussen de wijkverpleegkundige die wijkgericht werkt en niet-toewijsbare zorg levert (ook segment 1 genoemd) en de wijkverpleegkundige die cliëntgericht werkt en toewijsbare zorg (segment 2 genoemd) levert.

De niet toewijsbare zorg richt zich vooral op het voorkomen van kwetsbaarheid van de burger en op kwetsbare burgers, waarbij een situatie uit de hand dreigt te lopen. En de toewijsbare zorg gaat over een individuele cliënt waarbij op basis van een indicatie verpleegkundige en verzorgende handelingen worden verricht (van wassen tot wondverzorging).

Plicare

_MG_6968

De wijkverpleegkundige segment 1 houdt zich bezig met de niet-toewijsbare zorg. Dus de zorg zonder indicatie. De wijkverpleegkundige heeft een actieve rol bij het opsporen van zorgmijders en het voorkomen van onnodige vervolgkosten.

Fundis heeft samen met Florence en WZH (Woonzorgcentra Haaglanden) een uniek initiatief in de eerste lijn gestart.
In de regio’s Haaglanden, Midden-Holland, IJsselgemeenten, Lansingerland, Utrecht-West en Zoetermeer is het initiatief genomen voor Plicare; een coöperatie van onafhankelijke wijkverpleegkundigen en betrokken zorgaanbieders.

De onafhankelijke wijkverpleegkundige van Plicare vormt een schakel tussen het sociale en het zorgdomein en is direct toegankelijk voor burgers en partners in de wijk. Ze heeft een uitgebreid netwerk en werkt nauw samen met het sociale wijk- dan wel zorgteam van de betrokken gemeente, huisartsen en diverse zorgaanbieders.. De wijkverpleegkundige kent de mogelijkheden binnen haar wijk als geen ander. Met die kennis zet ze mensen zoveel mogelijk in hun eigen kracht en bemiddelt ze zo nodig naar de meest passende oplossing. Omdat de wijkverpleegkundige van Plicare onafhankelijk is, verwijst ze de cliënt naar de organisatie die het beste bij zijn/haar persoonlijke situatie past.

Marja van Leeuwen, directeur Plicare

“Iedereen met vragen over gezondheid, welzijn en veiligheid kan contact met een van onze wijkverpleegkundigen opnemen. Zij kijkt samen met een cliënt naar diens persoonlijke situatie en kan op basis daarvan advies geven en passende hulp aandragen. Natuurlijk kiest een cliënt altijd zelf waar hij of zij gebruik van wil maken.” De Coöperatie is opgericht door 3 zorgaanbieders; Fundis, Florence en WZH. Inmiddels hebben ook SWZ, Duinrust, Cardia, Zorgpartners Midden-Holland en Evita zorg de intentie uitgesproken aan te sluiten bij Plicare."

De wijkverpleegkundige segment 2

Vanuit de Fundis bedrijven Vierstroom Zorg Thuis, Vierstroom Veilig Thuis en ZorgBrug, leveren segment 2 wijkverpleegkundigen toewijsbare zorg. Hiervoor is een indicatie op basis van de Zorgverzekeringswet nodig. De wijkverpleegkundige (segment 2) stelt deze indicatie. Voor de cliënt zijn er geen kosten aan deze zorg verbonden. De wijkverpleegkundigen zijn in bijna alle gezondheidscentra binnen het werkgebied gehuisvest. De wijkverpleegkundigen segment 2 staan voor verschillende uitdagingen. Zo zijn ze vanaf 1 januari verantwoordelijk voor het indiceren van alle cliënten. De voorwaarden voor indicatie van nieuwe én bestaande cliënten zijn veranderd. De focus ligt nu meer dan voorheen op zelfredzaamheid, gezondheidswinst en kwaliteit van leven. Voor 1 mei 2015 moet iedere cliënt (opnieuw) geïndiceerd zijn. Ook wordt van de wijkverpleegkundige verwacht dat ze de regie pakt voor de kwaliteit in de zorg voor de cliënt.

Een indicatie voor langdurige zorg (met name voor verpleeghuiszorg) verloopt niet via de wijkverpleegkundige, maar via het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). De wijkverpleegkundige verzorgt ook de contacten met de huisarts en de POH als er vragen over gezondheid vanuit het sociale domein (welzijn) komen (Wmo-casuïstiek).

Pilot ‘de eerstelijnsverpleegkundige praktijk’

In Zoetermeer en Boskoop is in 2014 in enkele wijken een pilot gestart met een eerstelijnsverpleegkundige praktijk. De eerstelijnsverpleegkundige werkt in de huisartsenpraktijk en vervult de taken van zowel de wijkverpleegkundige als van de POH (praktijk ondersteuner huisarts). Ze is de centrale zorgverlener voor de kwetsbare oudere. Het doel van de pilot is om de samenwerking tussen de huisartsen en de wijkverpleegkundige te intensiveren. Tijdens de pilot staat de vraag centraal wat de factoren zijn die de functie van de eerstelijns verpleegkundige als centrale zorgverlener in de ondersteuning van kwetsbare ouderen tot een succes maken en welke belemmeringen daarbij een rol spelen. Op dit moment wordt de pilot geëvalueerd. Zodra de resultaten van de pilot bekend zijn, worden ze op deze site gedeeld.

Farmaceutisch-therapeutisch overleg

Fundis zet zich ook in om de apotheker, huisarts en verpleegkundige meer gezamenlijk op te laten trekken op terrein van medicatie veiligheid. De huisarts en de apotheker kennen het farmaceutisch-therapeutisch overleg . De kennis van de wijkverpleegkundige in de thuissituatie kan een zinvolle aanvulling zijn binnen dit overleg.

Maatschappelijke discussie

Dat de wijkverpleegkundige een sleutelrol in de wijk speelt, staat niet ter discussie. Maar de wijze waarop het op dit moment georganiseerd en gefinancierd is wel. Zo pleit de V&VN ervoor het huidige onderscheid in segment 1 en 2 op te heffen. De wijkverpleegkundige moet niet puur binnen het sociale domein werken. De wijkverpleegkundige moet volgens V&VN integrale zorg leveren: dus indiceren, organiseren en verlenen van zorg. Dat komt volgens hen de kwaliteit ten goede.

Diederik Samson (PVDA) pleitte ervoor dat de wijkverpleegkundige zelf de ruimte moet krijgen om samen met de cliënt te bepalen welke zorg echt nodig is. ActiZ onderschrijft dit. ActiZ heeft ook veel zorgen over de voortgang rond een nieuw bekostigingsmodel van de wijkverpleging en over wachtlijsten die ontstaan als gevolg van budgetplafonds. Tijdens de bespreking van dit dossier in de Tweede Kamer zijn moties ingediend om de toegenomen bureaucratisering een halt toe te roepen.

De staatssecretaris heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat de bekostiging na 2015 gaat veranderen. 

ActiZ

V&VN

Tweede Kamer

kamerbrief-over-bekostiging-wijkverpleging